Kiedy słyszymy hasło „Paryż na przełomie XVII i XVIII wieku”, w głowie automatycznie pojawiają się obrazki z Wersalu: lśniące posadzki, pudrowane peruki, koronkowe mankiety i duszne, balowe salony.
Jednak pisząc „Krew i Atrament”, nie chciałem skupiać się wyłącznie na dworskim blichtrze. Mnie od początku wciągnęła znacznie ciemniejsza, brudna i bezwzględna strona stolicy Francji. Oto dwa historyczne fundamenty, na których zbudowałem tło dla tej opowieści.
Lettre de cachet: bezczelnie prosty wyrok bez sądu
Lettre de cachet to nie wymysł literacki, ale przerażająco autentyczny dokument – niewielki arkusz pergaminu opatrzony królewską pieczęcią lakową i podpisem monarchy. Był to instrument prawny z piekła rodem, kupowany za ogromne łapówki przez najbogatszych i najbardziej wpływowych ludzi.
Wystarczyło wpisać w puste miejsce czyjeś imię i nazwisko, by wtrącić człowieka do lochu na długie lata:
-
Bez sądu i prokuratora,
-
Bez oskarżenia i śledztwa,
-
Bez prawa do obrony i wyznaczonego końca kary.
Arystokratyczne rodziny w ten sposób po prostu pozbywały się niewygodnych krewnych, a dwór uciszał politycznych wrogów czy świadków korupcji. Dokładnie tą drogą do lochu trafia mój bohater, Jan Kanty. Z dnia na dzień, jednym pociągnięciem pióra, zostaje wymazany z rejestru żywych.
Warto pamiętać: W tamtych czasach paryska Bastylia nie była jeszcze wzniosłym symbolem nadchodzącej rewolucji. Była po prostu mrocznym adresem, pod którym cicho i bezpowrotnie znikali ludzie.
Dziedziniec Cudów (Cour des Miracles): królestwo paryskiego rynsztoka
W samym sercu XVII-wiecznego Paryża istniał obszar, do którego straż miejska i królewscy gwardziści woleli nie zaglądać po zmroku. Nazywano go Cour des Miracles – Dziedzińcem Cudów.
Nazwa była głęboko cyniczna: fałszywi ślepcy, żebracy i udawani kalecy, którzy za dnia błagali o jałmużnę na progach kościołów, po powrocie do swoich melin wieczorem „cudownie” odzyskiwali wzrok, zdrowie i sprawne kończyny. Miejsce to rządziło się własną, bezwzględną hierarchią, przestępczym kodeksem i własnym prawem.
Choć pod koniec XVII wieku pierwszy prefekt policji Paryża, Nicolas de la Reynie, próbował brutalnie rozbić te enklawy, wyobraźnia miasta nigdy ich nie wypuściła.
Dla człowieka takiego jak Jan Kanty – który wtrącony do lochu stracił godność, nazwisko i całe dawne życie – to idealne tło. Na Dziedzińcu Cudów nikt nie pyta, kim byłeś wcześniej. Liczy się tylko to, czy potrafisz przetrwać do kolejnego świtu.
Po co mi to wszystko?
Historia dała mi gotowy, doskonale naoliwiony mechanizm zdrady. Nie musiałem sztucznie wymyślać skomplikowanych spisków, jak legalnie zniszczyć człowieka w ówczesnej Francji. Nie chciałem też kopiować historii Hrabiego Monte Christo – było by to niegodne. Wystarczyło więc tylko sięgnąć po autentyczny lettre de cachet oraz mapę paryskiego półświatka.
Reszta to już Jan Kanty, jego staropolska karabela i nieubłagane rachunki do wyrównania.
Książka „Krew i Atrament” trafia do sprzedaży już 25 sierpnia! Papierowa wersja jest dostępna w przedsprzedaży na Amazon.pl, a od dnia premiery szukajcie jej także na Empik.com.